Pierwsze słowa z nieznanego języka

26 sierpnia 2010, 09:34

Odkopany po 400 latach od stworzenia dokument pozwala stwierdzić, jakim systemem liczbowym posługiwali się rdzenni Peruwiańczycy. Co więcej, dzięki niemu archeolodzy odtworzyli coś więcej niż nazwę języków, którymi mówili mieszkańcy tego rejonu świata.



Palenie wywołuje w komórkach nabłonka wczesne objawy nowotworu

15 maja 2015, 11:20

Uszkodzenia DNA związane z paleniem można wykryć za pomocą wymazów z jamy ustnej. Brytyjskie studium pokazało, że palenie uruchamia ogólny program nowotworowy, obecny także w nowotworach, które zazwyczaj nie są związane z uzależnieniem od nikotyny.


W przestrzeni kosmicznej dochodzi do deformacji mózgu

14 stycznia 2026, 11:07

Loty w kosmos są obciążające dla ludzkiego organizmu i wiążą się z licznymi zagrożeniami zdrowotnymi. Wiemy, że w warunkach mikrograwitacji dochodzi do utraty masy kostnej, osłabienia mięśni, serca czy rozwoju kamieni nerkowych. W ostatnich latach nauka donosiła, że pobyt poza Ziemią prowadzi do szybszego niszczenia czerwonych krwinek przez organizm, osłabienia wzroku, przy braku odpowiedniej grawitacji zmienia się kształt gałki ocznej, dochodzi do uszkodzenia komórek nerwowych. Teraz dowiadujemy się, że bez ziemskiej grawitacji mózg rozciąga się, zmienia kształt i się kurczy.


Rekiny niemal wyginęły na 20% raf. Ludzie zabijają dziesiątki milionów tych zwierząt

31 lipca 2020, 08:20

To nie oznacza, że na tych rafach nigdy nie pojawiają się rekiny. To oznacza, że na nich „funkcjonalnie wyginęły”, nie odgrywają na nich normalnej roli, jaką mają do spełnienia w ekosystemie, mówi profesor Colin Simpfendorfer z australijskiego Uniwersytetu im. Jamesa Cooka


Kobiety i mężczyźni kopią inaczej

8 września 2010, 12:23

Kopiąc piłkę futbolową, kobiety i mężczyźni inaczej ustawiają kolano i inaczej aktywują mięśnie nóg oraz bioder (Journal of Bone and Joint Surgery).


Jajko w sałatce zwiększa wchłanianie karotenoidów

9 czerwca 2015, 06:19

Dodanie jajka do sałatki z dużą ilością warzyw to skuteczna metoda zwiększenia wchłaniania karotenoidów, czyli rozpuszczalnych w tłuszczach związków, które pomagają zmniejszyć stan zapalny i stres oksydacyjny.


Żegnamy Birutė Galdikas, ostatnią z wielkich „Trimates Leakeya”

27 marca 2026, 17:47

Przed trzema dniami zmarła Birutė Galdikas, ostatnia z „Trimates Leakeya” (termin „trimate” pochodzi od połączenia „tri” z „primate”). Tym mianem określano trzy słynne badaczki dużych małp człekokształtnych w ich naturalnym środowisku: zamordowaną w 1985 roku badaczkę goryli Dian Fossey, Jane Goodall, badaczkę szympansów o której śmierci informowaliśmy w ubiegłym roku, oraz Birute Galdiskas, która przez 50 lat badała orangutany i walczyła o ocalenie tych niezwykłych zwierząt.


Nowy teleskop kosmiczny sprawdzi, czy planet swobodnych jest więcej niż gwiazd

24 sierpnia 2020, 04:29

Przyszła misja NASA – Nancy Grace Roman Space Telescope (Roman lub RST), znana do niedawna jako WFIRST – może odkryć, że w Drodze Mlecznej jest więcej planet swobodnych niż gwiazd. Do takich wniosków doszli autorzy pracy Predictions of the Nancy Grace Roman Space Telescope Galactic Exoplanet Survey. II. Free-floating Planet Detection Rates opublikowanej na łamach The Astronomical Journal.


968 zagłodzi komórki raka

19 września 2010, 20:18

Od ponad wieku wiadomo, że komórki nowotworowe potrzebują gigantycznych ilości energii, dzięki której mogą się mnożyć i rozprzestrzeniać w nieskończoność. Od stu lat wiadomo było, że to jest ich słaby punkt, ale dopiero teraz pojawiła się szansa na jego wykorzystanie.


Rafy już się przystosowują do globalnego ocieplenia

26 czerwca 2015, 10:41

Niektóre populacje koralowców mają już warianty genów, potrzebne do tolerowania wyższych temperatur wody. Ludzie mogą pomóc w rozpowszechnieniu tych genów, krzyżując koralowce z różnych szerokości geograficznych.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk